Núi Yên Tử và những tên gọi

Bạn đã từng đến tham quan núi thiêng Yên Tử chưa? Và bạn có biết trước khi mang tên gọi hiện nay, ngọn núi đã từng mang những tên gọi nào khác?

Nằm trên cánh cung Đông Triều, Yên Tử vừa là tên của cả một dãy núi, vừa là tên của đỉnh núi cao nhất nối liền hai tỉnh Quảng Ninh và Bắc Ninh. Không chỉ có phong cảnh thiên nhiên hùng vĩ, Yên Tử còn được coi là "ngọn núi thiêng", nơi phát tích Thiền phái Trúc Lâm- đạo Phật của Việt Nam- và trở thành kinh đô Phật giáo của quốc gia Đại Việt.

Trên đỉnh Phù Vân, Yên Tử

Trải qua nhiều thời kỳ lịch sử, Yên Tử từng được gọi bằng nhiều tên khác nhau. Những tên gọi này đều gắn liền với các truyền thuyết, sự kiện lịch sử, đặc điểm tự nhiên… để tạo nên sự đặc biệt cho vùng đất này.

Với độ cao 1.068m, đỉnh núi quanh năm chìm trong mây phủ, vì thế người xưa gọi là Bạch Vân Sơn (núi mây trắng) hay Phù Vân Sơn (núi mây nổi). Trong quan niệm của người xưa, hình ảnh núi mây trắng gợi mở về một không gian tĩnh tại, tách biệt với thế tục, phù hợp cho việc tu hành và chiêm nghiệm đạo pháp.

Nhìn từ xa, dãy núi còn có dáng dấp như một con voi khổng lồ phủ phục. Dân gian gọi là Tượng Sơn hay núi Voi. Cách đặt tên mộc mạc này cho thấy sự kết nối gần gũi giữa con người với thiên nhiên, biến nơi đây thành vùng đất có hình hài và bản sắc riêng vô cùng độc đáo.

Tên gọi “Yên Tử” còn gắn liền với điển tích về đạo sĩ An Kỳ Sinh. Vào thế kỷ III TCN, có một đạo sĩ tên An Kỳ Sinh từ phương Bắc đã dừng chân tại đây tu pháp Đạo Tiên, hái thuốc cứu người. Để tỏ lòng tôn kính vị thầy có đạo hạnh, người dân gọi ngài là "An Tử" (Thầy An) và đặt tên núi là An Tử Sơn. Đến thời Lê Trung Hưng, để kiêng húy tước hiệu của An Đô Vương Trịnh Cương, chữ "An" đã được đọc chệch thành "Yên". Từ đó, tên gọi Yên Tử được hình thành và duy trì cho đến nay.

Với những giá trị nổi bật toàn cầu về lịch sử, văn hóa và cảnh quan, năm 2025, Yên Tử đã chính thức được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa Thế giới với tên gọi: “Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử”. Việc vinh danh này không chỉ là niềm tự hào dân tộc mà còn khẳng định Yên Tử không còn là báu vật riêng của người Việt mà đã trở thành di sản chung của nhân loại..

 Có thể nói, những tên gọi của Yên Tử mặc dù thay đổi theo thời gian nhưng lại thể hiện cả một hành trình bồi đắp văn hóa và tinh thần của ông cha ta. Hiểu rõ ý nghĩa từng tên gọi qua các thời kỳ cũng là cách để chúng ta trân trọng quá khứ, giữ gìn, lan tỏa những giá trị của ngọn núi thiêng này cho hiện tại và tương lai./.

 Hằng Nga

Các tin đã đăng

• Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử họp triển khai công tác tổ chức các Lễ hội diễn ra trong dịp đầu năm 2026 tại Khu di tích nhà Trần
• BAN QUẢN LÝ DI SẢN THẾ GIỚI VỊNH HẠ LONG – YÊN TỬ TỔ CHỨC HỌP TRIỂN KHAI CÔNG TÁC CHUẨN BỊ CHO LỄ KHAI HỘI VÀ HỘI XUÂN YÊN TỬ NĂM 2026
• Người trông coi đền Trần Hưng Đạo: Hành trình giữ lửa không gian tâm linh làng quê
• Hướng tới mô hình thống nhất trong quản lý các di sản tầm thế giới
• Ban quản lý di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử tổ chức chương trình tham vấn chuyên gia về quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản.